Onama konusunda AB mutabakata ulaştıktan sonra Paris anlaşması yürürlüğe girecek

4 Ekim tarihinde Avrupa Parlamentosu, Paris Anlaşması’nın Avrupa Birliği tarafından onanmasını onaylamıştır. Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon ve COP 21 Başkanı Ségolène Royal’ın da katılımıyla, Paris Anlaşması’nın son engeli de aşılmıştır. Artık onamayı yapmış olan tüm ülkeler için Anlaşma bağlayıcı hale gelecektir. Bunun da anlamı, ülkelerin Aralık 2015’teki Paris İklim Değişikliği Zirvesi’nde ortaya koymuş oldukları hedeflere riayet etmesinin gerekeceğidir

3 Eylülde Çin ve A.B.D., Hangzhou, Çin’de gerçekleştirilmiş olan G20 zirvesi sırasında ortak bir beyanat ile Paris Anlaşması’nı onadıklarını duyurduklarında, Paris Anlaşması’nın onanması konusunda ciddi bir ivme yaratılmıştır. Bu beyanatta iki ülke ayrıca, iklim değişikliği ile ilgili konularda işbirliklerini arttıracaklarını da belirtmişler ve uluslararası havacılık için piyasa temelli mekanizmaya erken bir aşamada katılmak için taahhütte bulunmuşlardır. Sırasıyla %20 ve %18 ile, dünyadaki sera gazı emisyonlarının en büyük iki kaynağı olan bu iki ülke tarafından onanma, diğer ülkelerin yurtiçi onama veya onaylama süreçlerini hızlı bir şekilde tamamlamaları için bir teşvik sağlamıştır. Çin ve A.B.D. tarafından onama sonrasında BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon, onama sürecini daha da pekiştirmek ve hızlandırmak için tüm ülkeleri 21 Eylül’de özel bir iklim değişikliği etkinliğine davet etmiştir. Bu zirvede, Brezilya ve Meksika’da dahil olmak üzere 31 ülke, onama işlemini tamamladıklarını açıklamıştır. Bir arada küresel emisyonların %13’ünü teşkil eden 14 ülke daha yıl sonuna kadar Anlaşmayı onayacaklarını ifade etmiştir. Bu zirvede Ban Ki-moon, bu kadar ülkenin halihazırda Anlaşmayı onamış olmasından ötürü son derece memnuniyet duyduğunu, bunun da, ele alınmakta olan krizin ne kadar aciliyet taşıdığını açıkça ortaya koyduğunu belirtmiştir.

AB için ise, Anlaşma’nın onanma konusu AB’nin siyasi gündeminde yukarılarda yer almasına rağmen, Eylüldeki etkinliğin  erken gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Bunun nedenlerinden biri, Avrupa Komisyonu, Parlamento ve Konseyin ile birlikte tüm AB Üye Devletleri’nin de Anlaşmayı onamasını gerektiren, AB’nin karmaşık politik yapısıdır. 4 Ekimde merkezi AB organları tarafından onanma sonrasına, AB Üye Devletleri tarafından bireysel onamalar artık geçerli hale gelmiştir ve bu da Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için eşiği sağlamak için yeterli olmuştur. Tarihsel küresel emisyonlara sadece düşük düzeyde katılımı olan ancak hızla büyüyen bir ekonomiye sahip Türkiye’nin Paris Anlaşması’nı onama kararı, ortak ancak farklılaştırılmış sorumluluklara dayalı olarak iklim finansına erişim için yolu açacak olan COP’un kararına fazlasıyla bağımlı durumdadır. Türkiye’nin iklim finansmanı ve teknoloji mekanizmasından faydalanmasına müsaade edileceği yönünde sinyaller veren sıkı müzakereler sonucunda Türkiye, COP-21’de Anlaşmayı kabul etmeyi desteklediğini açıklamıştır.

 Paris Anlaşmasının resmi metnine aşağıdaki adresten ulaşılabilir:

https://unfccc.int/resource/docs/2015/cop21/eng/l09.pdf

Bu makalenin hazırlanması sırasında yazarlar, Hollanda emisyon kurumunun haber bülteni için yazılan benzer bir makaleden yararlanmışlardır.