Türkiye için piyasa temelli sera gazı azaltım politikaları üzere çalışmalar yürütüyor

Türkiye’nin, iklim değişikliği ile küresel mücadele eyleminin bir parçası olarak sera gazı emisyonlarını azaltmada önemli bir rolü bulunmaktadır. 2015 Paris İklim Değişikliği Anlaşması uyarınca Türkiye, referans senaryoya göre 2030 itibariyle sera gazı emisyonlarında %21 düzeyinde bir azaltım taahhüdü vermiştir.

Bu hedefin tutturulması için, ekonomi genelinde emisyon azaltımlarını teşvik edecek, doğru koşulları yaratabilecek politikalar gerekecektir. Bunun için yeni politika yaklaşımlarının ele alınması ve diğer ülkelerde elde edilen deneyimlerden, özellikle piyasa temelli politikalardan faydalanılması gerekmektedir. Bunları araştırmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Dünya Bankası’nın Karbon Piyasalarına Hazırlık Ortaklığı Projesi (PMR) tarafından finanse edilen analitik bir çalışma başlatılmıştır ve bu doğrultuda diğer bakanlıklarla yakın ilişki içerisinde çalışmaktadır.

Bu çalışma elektrik üretimi, sanayi, ulaşım, atık ve bina sektörleri için aşağıdaki seçenekleri değerlendirmektedir:

  • Vergilendirilebilir faaliyetlerin neden olduğu emisyonlara karbon vergisi üzerinden getirilebilecek karbon fiyatı
  • Yenilenebilir elektrik üreticilerinin, dağıtıcılara satabileceği sertifikaları kazanabileceği yenilenebilir enerji sertifika ticareti. Dağıtıcılar, arz ettikleri elektrik miktarına orantılı olarak kredi satın alma yükümlülüğüne sahiptir.
  • Tüketiciler veya elektrik dağıtıcılarının enerji tasarrufu yapma yükümlülüğüne sahip olmasından hareketle bu yükümlülüğün, ancak diğer tarafların gerçekleştirdiği tasarrufları temsil eden sertifikaları satın alarak yerine getirebileceği enerji verimliliği sertifika ticareti.
  • Büyük ölçekli programlar veya sektörler tarafından sağlanan emisyon azaltımlarına satılabilir sertifikaların verildiği kapsamlı kredilendirme mekanizmaları.
  • Emisyon azaltım projelerine, elde ettikleri emisyon azaltımları ile orantılı olarak finansman sağlayan sonuç odaklı finansman.

Bu çalışma kapsamında politika seçeneklerinin nasıl işlediğini daha detaylı olarak açıklayan ve diğer ülkelerdeki kullanımlarına örnekler veren bir proje broşürü hazırlanmıştır. Broşüre ulaşmak için tıklayınız.

Proje, aşağıda gösterilen dört temel görevden oluşmaktadır:

diyagram-haberBirinci görev, politika yaklaşımları ve uluslararası örnekleri değerlendirir. İkinci görev, politikalardan etkilenenler için maliyet etkisini hafifletmek ve ayrıca ilave emisyon azatlımı sağlamak için politikalardan elde edilen gelirlerin kullanımına ilişkin seçenekleri inceler. Üçüncü görev, her bir piyasa temelli mekanizmanın mevcut/ planlanan ülkenin sektörel politika genel görünümüne nasıl yerleşebileceğini analiz eder ve bir uyuşmazlığın olup olmadığını inceler. Dördüncü görev ise  diğer görevlerin sonuçları, Türkiye’nin hangi piyasa temelli politikaları hayata geçirebileceği yönünde tavsiyelerde bulunur ve raporu tamamlar. Hâlihazırda ilk görev tamamlanmıştır; ikinci ve üçüncü görevler için çalışmalar devam etmektedir. Dördüncü görevin çalışmalarıysa 2017’nin başında başlayacaktır.

Çalışmaların başarısı için kamu ve özel sektör paydaşların katılımı önemli olacaktır. Çalışma, Haziran 2016’da tanıtıcı nitelikteki bir Yönlendirme Çalıştayı ile başlatılmış ve 5 Ekim 2016’da Ankara’da birinci görevin ön sonuçlarının gözden geçirilip tartışıldığı ikinci bir çalıştay gerçekleştirilmiştir. Son paydaş çalıştayı, 2017 yılının bahar döneminde gerçekleştirilecektir.

Piyasa Temelli Emisyon Azaltım Mekanizmalarının Türkiye’ye Uygunluğunun Değerlendirilmesi Yönlendirme Toplantısı sunumlarına ve dokümanlarına ulaşmak için tıklayınız.

Piyasa Temelli Emisyon Azaltım Mekanizmaları 1. Geribildirim ve Kapasite Geliştirme Toplantısı sunumlarına ve dokümanlarına ulaşmak için tıklayınız.

Bu çalışma, PMR Türkiye projesinin bir parçası olarak diğer bileşenleri tamamlayıcı niteliktedir.